Het moment dat je moeder of vader een drankje pakt, voel je al spanning. Ook op andere momenten ben je alert en voel je je snel verantwoordelijk. Je reageert heftig op conflict, voelt je snel afgewezen en kunt niet tegen onzekerheid. Als je bent opgegroeid met een ouder met een alcoholverslaving, herken je deze klachten waarschijnlijk maar al te goed.
Veel volwassen kinderen van ouders met een alcoholverslaving hebben pas op latere leeftijd door hoeveel invloed hun jeugd eigenlijk op ze heeft. Je functioneert immers. Je werkt hard en zorgt veel voor anderen. Toch voel je vanbinnen spanning, somberheid, controledrang of schuldgevoel. Misschien drink je zelf ook en escaleert dat. Wat kun je nu doen? Moet je meteen naar een gespecialiseerde afkickkliniek in een land als Zuid-Afrika, of zijn er nog eerdere stappen? Dat lees je in dit artikel.
In dit artikel
- 1 Hoe veroorzaakt een onzekere jeugd problemen als je volwassen bent?
- 2 Waarom je je snel verantwoordelijk voelt voor anderen
- 3 Moeite met grenzen, vertrouwen en controle
- 4 Waarom klachten later sterker kunnen worden
- 5 Wat moet je doen als je zelf ook verslaafd raakt?
- 6 Zoek altijd hulp bij verslavingsklachten
- 7 Hulp van Recovery MHC
Hoe veroorzaakt een onzekere jeugd problemen als je volwassen bent?
Opgroeien met een verslaafde ouder vraagt veel van je. Een ouder met alcoholverslaving is namelijk lang niet altijd emotioneel beschikbaar. Misschien waren er liefdevolle momenten, maar ook momenten van afstand, boosheid, verdriet, schaamte en chaos.
Als kind probeer je te begrijpen wat er gebeurt. Je leert de sfeer in huis lezen. Je merkt kleine signalen op: een andere stem, een blik, het geluid van voetstappen, een fles op tafel of de specifieke manier waarop de voordeur dichtgaat als je ouder thuiskomt. Daar pas je je gedrag op aan om ruzie of escalatie te voorkomen. Je gedraagt je extra lief, behulpzaam of rustig, want zo bewaar je de vrede.
Als je eenmaal opgroeit, blijft dat patroon bestaan. Je hoofd weet misschien dat je nu veilig bent, maar je lichaam reageert nog alsof je moet opletten.
Waarom je je snel verantwoordelijk voelt voor anderen
Veel volwassen kinderen van ouders met een alcoholverslaving voelen zich sterk verantwoordelijk voor de emoties en problemen van anderen. Dat uit zich bijvoorbeeld doordat je direct merkt wanneer iemand niet lekker in zijn vel zit. Je probeert spanning te voorkomen, mensen tevreden te houden of conflicten snel op te lossen. Dat kan eruitzien als zorgzaamheid, en dat is het soms ook. Maar wanneer je jezelf steeds wegcijfert, raak je uitgeput. Misschien herken je gedachten als:
- “Ik mag niemand teleurstellen.”
- “Ik moet sterk zijn.”
- “Ik mag geen last zijn.”
- “Als ik maar genoeg mijn best doe, blijft het rustig.”
Moeite met grenzen, vertrouwen en controle
Groei je op met ouders met een alcoholverslaving, dan heeft dat invloed op hoe je later relaties aangaat. Je vindt het moeilijk om grenzen te voelen of uit te spreken. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je weet niet hoe je met de zorg en aandacht van een ander moet omgaan. Je wilt alles liever zelf doen, omdat dat veiliger voelt.
Sommige mensen ontwikkelen hierdoor een sterke behoefte aan controle. Controle over planning, emoties, prestaties of relaties. Dat heb je nodig, want zonder die controle voelt je omgeving onvoorspelbaar.
Waarom klachten later sterker kunnen worden
Soms lukt het jarenlang om door te gaan. Je bouwt een leven op, werkt hard en zorgt dat alles blijft draaien. Tot er iets gebeurt waardoor oude patronen zichtbaar worden. Je hebt bijvoorbeeld een nieuwe relatie, krijgt een kind of ervaart een stressvolle periode en daar reageer je veel heftiger op dan je zou willen. Je schiet in paniek, bevriest, gaat pleasen of trekt je terug. Dat betekent niet dat je overdreven reageert. Vaak reageert je systeem vanuit oude bescherming.
Wat moet je doen als je zelf ook verslaafd raakt?
Heb je langdurig last van stressklachten, dan gaat je brein automatisch op zoek naar iets dat je rust geeft. Daardoor bestaat de kans dat je zelf ook problematisch gaat drinken of naar een ander verslavend middel grijpt. Dat kan veel schaamte oproepen. Misschien denk je: “Ik wilde nooit worden zoals mijn ouder.” Of: “Waarom lukt het mij niet om dit onder controle te houden?” Toch betekent dit niet dat je zwak bent. Verslaving ontstaat niet vanuit onwil, maar vanuit pijn, stress, aangeleerde patronen en een behoefte aan verdoving of controle.
Als je bent opgegroeid met een verslaafde ouder, kreeg je weinig gezonde voorbeelden van omgaan met spanning, emoties of grenzen. Alcohol, drugs, medicatie, gokken, eten, werken of controle kunnen dan manieren worden om even niet te voelen. Even geen onrust. Even geen herinneringen. Even geen druk om sterk te zijn.
Zoek altijd hulp bij verslavingsklachten
Helaas werkt de verlichting die toegeven aan een verslaving je brengt meestal maar tijdelijk. Op de lange termijn veroorzaakt die juist meer schaamte, afstand, angst en controleverlies. Daardoor kom je in een patroon terecht dat je misschien herkent van vroeger, maar waar je zelf moeilijk uitkomt.
Het is belangrijk om jezelf hierin niet te veroordelen. Neem je verantwoordelijkheid, maar verwijt jezelf niks. Je bent niet je verslaving. Je bent iemand die heeft geprobeerd om met pijn om te gaan op een manier die nu niet meer helpt.
Hulp van Recovery MHC
Herken je jezelf in dit verhaal? Geen zorgen. Je hoeft je klachten niet alleen te begrijpen of op te lossen. Bij Recovery MHC werken specialisten die samen met jou naar je hele verhaal kijken. Ze luisteren naar je, nemen je klachten onder de loep en pluizen uit wat jij nodig hebt om van je verslaving te herstellen. De HKZ-gecertificeerde ggz-psychologen staan voor je klaar met professionele hulp bij het trauma dat door de verslaving van je ouder is ontstaan, en alle klachten die daaruit voortkomen.
Je staat er niet alleen voor. Neem contact op met Recovery Mental Healthcare voor een eerste gesprek.
